Αρχείο | Ιανουαρίου, 2012

Μήπως είσαι κι εσύ μια βενετσιάνικη μάσκα;

27 Ιαν.

    Πριν από δύο εικοσιτετράωρα έτυχε να δω ένα video που έδειχνε τον τρόπο κατασκευής μιας βενετσιάνικης μάσκας. Η διαδικασία ήταν σχετικά γρήγορη αλλά προβαλλόταν σε επανάληψη κάθε φορά που ο δημιουργός-καλλιτέχνης έφτιαχνε μία άλλη μάσκα και συνέχισε έτσι για αρκετή ώρα. Κοινό στοιχείο για όλα του τα δημιουργήματα ήταν το καλούπι που χρησιμοποιούσε. Το υλικό απ’ το οποίο ήθελε να φτιάξει τις μάσκες υποτασσόταν στην θέληση των χεριών του και στο σχήμα του καλουπιού. Δεν είχε περιθώριο επιλογής. Καλούπωμα με το ζόρι. Με τον ίδιο τρόπο λοιπόν, επιθυμούν να «σχηματοποιήσουν» κατά την βούλησή τους κάθε άνθρωπο οι γονείς, η κοινωνία, οι δάσκαλοι , οι γείτονες κ.λπ. Κάποτε ξέραμε ότι δεν επιλέγουμε εμείς πότε γεννιόμαστε και πότε πεθαίνουμε. Όντως. Μήπως όμως δεν μας αφήνουν να διαλέξουμε ούτε το ενδιάμεσο; Μήπως είμαστε σαν αυτές τις βενετσιάνικες μάσκες που είδα στο video  να πιέζονται να πάρουν μια συγκεκριμένη μορφή άσχετη απ’ την επιθυμία τους;
    Ξέρω ότι έχω γράψει πολλές φορές σ’ αυτό το blog πως μας θεωρώ υπεύθυνους για τις επιλογές μας και ότι εμείς οι ίδιοι φτιάχνουμε την τύχη μας. Όμως, σκέφτομαι καμιά φορά: «Πόσο ελεύθεροι είμαστε όταν ακόμα και αυτά μεταξύ των οποίων καλούμαστε κάτι να επιλέξουμε, είναι προκαθορισμένα»; Πόσο συχνά οι αποφάσεις μας είναι πραγματικά αντίστοιχες των επιθυμιών της ψυχής μας και όχι αποτέλεσμα της κατεύθυνσης που μας δίνουν διάφοροι παράγοντες του κοινωνικού περιβάλλοντος, της οικογένειας ή του περίγυρου;
    Αν σιχαινόμουν από μικρή κάτι, αυτό ήταν η φράση «τι θα πει ο κόσμος» ή «μα έτσι κάνει όλος ο κόσμος»! Η αλήθεια είναι ότι η μητέρα και η γιαγιά μου με τις οποίες μεγαλώσαμε η αδερφή μου κι εγώ, δεν είχαν κάποια τραγική προσκόλληση σε αυτή τη νοοτροπία. Όμως δεν είναι ανάγκη να  έχεις εντός του σπιτιού σου κάτι για να καταλάβεις ότι το απεχθάνεσαι. Το έβλεπα γύρω μου παντού. Κουτσομπολιό στην γειτονιά για ανθρώπους που ξέφευγαν από αυτό ακριβώς που ήθελε ο περίγυρος, λοξές ματιές στο σχολείο σε παιδιά που αρνούνταν να υπηρετήσουν ένα συγκεκριμένο πρότυπο που ήθελε το εκεί περιβάλλον να επιβάλλει και πολλά άλλα. Είναι βέβαιο και αποδεκτό πως, απ’ την στιγμή που συνυπάρχουμε με άλλους ανθρώπους, δεν μπορούμε να είμαστε ανεξέλεγκτοι. Αυτό είναι κατανοητό. Γύρω μας όμως δεν πολεμιέται μόνο αυτός που ξεφεύγει με την κακή έννοια απ’ τα όρια και προκαλεί το κακό στους άλλους. Πολεμιέται και οποιοσδήποτε δεν θέλει απαραιτήτως να μπει σε έναν συγκεκριμένο σωλήνα και να διαμορφώσει την προσωπικότητα και την ζωή που τα γενικά «πρέπει» θέλουν γι’ αυτόν.
    Στην συνύπαρξή μας σίγουρα χρειάζονται κανόνες. Αλλά αυτοί οι κανόνες πρέπει να έχουν σκοπό την διευκρίνιση των ορίων ελευθερίας του καθενός, να προωθούν την αρμονική ‘συμβίωση’  στο κοινωνικό μας ‘σπίτι’, όχι να επιβάλλουν ακριβώς ποιον δρόμο θα βαδίσει κανείς στην προσωπική του πορεία. Οι απόψεις που κυριαρχούν λοιπόν και μας έχουν κατακλύσει είναι ότι  θεωρείσαι μορφωμένος μόνο αν έχεις πτυχίο, θεωρείσαι σημαντικός και αξίζεις σεβασμό μόνο αν έχεις χρήματα ή κάποια θέση με φανταχτερό τίτλο ή εξουσία, κρίνεσαι αξιόλογος ή μη από τα ρούχα σου ή την περιοχή στην οποία διαμένεις, είσαι χαρούμενος μόνο όταν έχεις σύντροφο, πρέπει κάποια στιγμή να παντρευτείς, είσαι άντρας ετών 40+ άρα, ήρθε η ώρα να διαβείς το κατώφλι της εκκλησίας, είσαι γυναίκα 35+ άρα κάνε παιδί με οποιεσδήποτε συνθήκες γιατί αλλιώς δεν «ολοκληρώνεσαι» (και δεν θα έχεις και κάποιον να σου φτιάχνει χαμομήλι στα γεράματα) και ούτω καθεξής.
    Θα ήθελα να πω λοιπόν ότι γνωρίζω πολλούς ανθρώπους χωρίς πτυχίο που έχουν πολύ μεγάλο εύρος γνώσεων –αποτέλεσμα της αγάπης τους για το διάβασμα και την αναζήτηση της γνώσης- και αρκετούς πνιγμένους στα μεταπτυχιακά αλλά πάμφτωχους από παιδεία. Ξέρω πως η σοβαρότητα κάποιου δεν αντικατοπτρίζεται στο κοστούμι του. Αντιθέτως, αρκετές ζημιές έχουμε υποστεί από τέτοιους. Είμαι βέβαιη ότι, παιδί που γεννιέται απλώς και μόνο επειδή η μητέρα του άγγιζε το κόκκινο όριο της ηλικίας και μετά «δεν θα προλάβαινε να τεκνοποιήσει», καθόλου σίγουρη –«στο τσεπάκι»-  δεν έχει την ευτυχία.  Επίσης, έχω δει πολλούς ηλικιωμένους ξεχασμένους από τα τέκνα τους να έχουν το …χαμομήλι τους από άλλα χέρια.
    Ξέρω πως αυτά που γράφω είναι εκδοχές και όχι απόλυτα στοιχεία. Είναι, για παράδειγμα, πολύ πιθανό να μετανιώσει κάποιος στα 65 του που δεν απέκτησε παιδί αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα ήταν καλύτερα να το είχε φέρει στην ζωή με την λαιμητόμο του «πρέπει» και του «επείγοντος» πάνω απ’ το κεφάλι του! Ξέρω ότι ένα πτυχίο συνοδεύεται από κάποια γνώση αλλά δεν είναι ο μόνος τρόπος να αποκτηθεί γνώση! Και, τελικά, όποιες περιπτώσεις και αν αποδεικνύονται στο τέλος σωστές ή λανθασμένες επιλογές, ας είναι ΔΙΚΕΣ ΜΑΣ επιλογές και ΟΧΙ όλων εκείνων που  με τρόπο δικτατορικό- εμφανή  ή κεκαλυμμένο-  παίρνουν τον ρόλο εκείνου του καλλιτέχνη στο video και θέλουν να μας  μετατρέπουν όλους σε πανομοιότυπες βενετσιάνικες μάσκες! 
    Γιατί, είναι καλύτερα να μετανιώνεις για κάποιο δικό σου βήμα και  να ξέρεις ότι η πορεία σου έχει την υπογραφή σου παρά να διαπιστώνεις στο τέλος της διαδρομής ότι άλλοι οδηγούσαν τα πόδια σου…

Advertisements

Μεταμεσονύχτιο παραλήρημα…

16 Ιαν.
Αναρωτιέμαι αν είναι καλύτερα τα λόγια που λέμε με τα μάτια και την σιωπή μας από τα άλλα που εκφράζουμε λεκτικά.
Αναρωτιέμαι γιατί οι σχέσεις των ανθρώπων έχουν γίνει τόσο περίπλοκες.
Αναρωτιέμαι αν είναι μεγαλύτερη ικανοποίηση η επαγγελματική καταξίωση από την εκτίμηση που βλέπεις στα μάτια κάποιου όταν τον βοηθάς ουσιαστικά σε μια δυσκολία της ζωής του βάζοντας για λίγο στην άκρη την δική σου ζωή.
Αναρωτιέμαι γιατί είναι τόσο δύσκολο για τους ανθρώπους να αγαπήσουν άδολα.
Αναρωτιέμαι αν θα πάψουν ποτέ οι γυναίκες να κάνουν γενικεύσεις και να εκφράζουν απόλυτες απόψεις για τους άντρες και το αντίστροφο.
Αναρωτιέμαι γιατί η μελαγχολία χτυπά την πόρτα μου πιο συχνά απ’ότι η χαρά.
Αναρωτιέμαι αν είναι πιο δύσκολο να πάρεις Oscar,Nobel,Πούλιντζερ  για το  νοητικό-δημιουργικό έργο σου ή να βραβευτείς στην καρδιά όσο το δυνατόν περισσότερων ανθρώπων για το «έργο» σου στην ίδια την ζωή.
Αναρωτιέμαι πώς μπορούν κάποιοι να ζουν χρόνια ολόκληρα με συντρόφους που σιχαίνονται απλώς και μόνο γιατί τους ενώνει ένα γεμάτο πορτοφόλι.
Αναρωτιέμαι γιατί η κοινωνία προσπαθεί με τόση αγωνία να μας βάλει σε κάποιο καλούπι από νωρίς.
Αναρωτιέμαι αν έχουμε αντιληφθεί την δυνατότητά μας να αντισταθούμε σ’αυτό.
Αναρωτιέμαι γιατί έχει αργήσει τόσο ο Έλληνας να εξεγερθεί.
Αναρωτιέμαι αν θα μπορέσω ποτέ να κάνω το μυαλό μου να σωπάσει και να πάψει να αναρωτιέται.
Το θέμα όμως είναι αν θα μπορέσω ή αν θα θελήσω; Σιγά μην θελήσω! Άρα, σιγά μην μπορέσω! Μάταιη οποιαδήποτε προσπάθεια. Καταδικασμένη. Δεν θα θελήσω. Επιμένω μαζοχιστικά να μην δίνω ρεπό στις αναζητήσεις μου και να μην «κόβω» καθόλου απ’ την φόρα τους. Ούτε καν σε περίοδο εκπτώσεων… 
Κι όποιος αντέξει…

2012 : άλλο ένα έτος που εμείς θα επιλέξουμε πώς θα είναι…

1 Ιαν.
Λένε ότι ο τρόπος με τον οποίο υποδέχεσαι ένα νέο έτος, είναι αυτός που καθορίζει πώς θα είσαι σε όλη την διάρκεια αυτού του έτους. Με όλο τον σεβασμό στον άγνωστο δημιουργό αυτής της καθιερωμένης πλέον άποψης, αυτό κατ’ εμέ είναι μια μεγαλειώδης βλακεία. Πρόκειται απλώς για την ανάγκη του ανθρώπου να πιστέψει ότι μπορεί να καθορίσει την πορεία του. Είναι βολικό να θεωρήσει ότι έχει την δύναμη να επιλέξει πώς θα είναι σε όλη την διάρκεια ενός έτους. Με αυτό τον τρόπο πείθεται ότι έχει εξουσία πάνω στην εξέλιξη της ζωής του. Και έχει πραγματικά αυτή την εξουσία, όχι όμως με το να «φτιάξει» μια συγκεκριμένη κατάσταση για την στιγμή της υποδοχής της νέας χρονιάς αλλά με το να κάνει τις κατάλληλες επιλογές στην διάρκειά της. Επιλογές της απλής καθημερινότητας ή επιλογές ζωής.
Αυτές τις μέρες που ζω έντονα τις συνέπειες των προηγούμενων κινήσεών μου, ενισχύω για μία ακόμα φορά την πεποίθηση ότι η μοίρα μας φτιάχνεται από εμάς τους ίδιους. Όταν ακούω κάποιους να λένε «εμένα η τύχη δεν με βοήθησε», «η κοινωνία ήταν άδικη μαζί μου», «εγώ δεν είχα υποστήριξη», «η μοίρα δεν μου φέρθηκε καλά» και άλλα παρόμοια, αισθάνομαι θλίψη. Διαπιστώνω ξανά πως οι άνθρωποι δυσκολεύονται τόσο πολύ να δουν ότι η δική τους συμπεριφορά, οι κατευθύνσεις που διάλεξαν έπαιξαν βασικό ρόλο σε αυτό που βιώνουν. Είναι προτιμότερο λοιπόν και πιο εύκολο να ρίχνουμε την ευθύνη στην μοίρα, την κοινωνία, στην τύχη απ’ το να βαδίσουμε στον επίπονο δρόμο της αυτοκριτικής. Κάποιες φορές ξεγελιόμαστε και νομίζουμε ότι δεν έχουμε κάνει  επιλογή. Ίσως αυτό συμβαίνει γιατί δεν υπήρχε κάποιο ιδιαίτερα εμφανές δίλημμα ή δεν είχαμε κάποια έντονη έκφραση της άποψής μας. Όμως, αγαπητοί, και η μη αντίδραση σε κάτι, ένα είδος επιλογής είναι. Και σ’ αυτή την περίπτωση έχουμε διαλέξει κάτι. Να σωπάσουμε, να αποδεχτούμε μια κατάσταση, να μην εκφράζουμε την διαφωνία μας, να αφήνουμε την δική μας άποψη να πνιγεί ή να κρυφτεί κάπου.
Σαφέστατα δεν αναφέρομαι σε εκείνες τις περιπτώσεις που δεν εξαρτάται από εμάς μια κατάσταση. Αν για παράδειγμα βρέθηκε κάποιος ξαφνικά στην ανεργία λόγω κρίσης, δεν ήταν δική του επιλογή. Μιλώ φυσικά για τα θέματα που εμείς καθορίζουμε. Για να μην υπεισέλθω σε επιλογές ως προς την προσωπική μας πορεία και ζωή, το πιο τρανταχτό παράδειγμα των ημερών είναι οι πολιτικοί που μας κυβερνούν. Όχι απαραίτητα μόνο οι συγκεκριμένοι που διαμορφώνουν το παρόν κυβερνητικό σχήμα αλλά το πολιτικό κατεστημένο των τελευταίων 20-30 ετών γενικότερα. Είναι δική μας επιλογή. Είναι επιλογή των Ελλήνων πολιτών και πρέπει να αναλάβουμε τις ευθύνες μας. Έχουμε τους πολιτικούς που μας αξίζουν.
Κλείνοντας με τρόπο ταιριαστό στην αρχή του κειμένου, εγώ την ώρα της έλευσης του 2012 κοιμόμουν. Αυτό σημαίνει ότι θα κοιμάμαι σε όλη την διάρκειά του; Μπα. Είπαμε, δεν τα πιστεύουμε αυτά. Επιλέγουμε. Κι εγώ δεν ήμουν ποτέ φανατική του ύπνου. Παρόλο που μια ξεκούραση διαρκείας θα ήταν ό,τι χρειάζομαι. Αλλά δεν μου ταιριάζει.  Οπότε το αφήνω. Προτιμώ να παραμείνω όρθια…
Αρέσει σε %d bloggers: