Αρχείο | Φεβρουαρίου, 2012

Μια ‘Λώρα Γουίνκφιλντ’ μέσα μας…

22 Φεβ.
Ο Τένεσι Γουίλιαμς είναι ένας απ’ τους αγαπημένους μου θεατρικούς συγγραφείς και ο ‘Γυάλινος Κόσμος’ του δικαίως καταλαμβάνει ιδιαίτερη θέση στην ψυχή αρκετών θεατρόφιλων. Έχω διαβάσει πολλές φορές το κείμενο του έργου γιατί την εποχή που ασχολιόμουν ερασιτεχνικά με το θέατρο, προσπαθούσα να απορροφήσω όσο το δυνατόν περισσότερα πράγματα που θα με έφερναν πιο κοντά σ’ αυτή την μορφή τέχνης. Έτσι, διάβαζα και πολλά θεατρικά έργα. Την προηγούμενη Παρασκευή είδα τον ‘Γυάλινο κόσμο’ να ζωντανεύει στο θέατρο Χορν και θυμήθηκα ξανά πόσο με αγγίζουν αυτά που έχει να πει ο συγγραφέας για την ανθρώπινη φύση.

Η Λώρα Γουίνκφιλντ ζει με την μητέρα και τον αδερφό της  αποκομμένη από την κοινωνία λόγω ανασφάλειας και δυσκολίας να αντιμετωπίσει τους ανθρώπους. Έχει μιας μορφής αναπηρία στο ένα της πόδι και το ‘ελαττωματικό’ της περπάτημα την κάνει να αισθάνεται πως  τραβά την προσοχή με τρόπο αρνητικό. Ο πατέρας  της οικογένειας τους έχει εγκαταλείψει και η μητέρα της είναι σε έναν δικό της κόσμο, με κυρίαρχη την εμμονή με τα νεανικά της χρόνια, τότε που σαγήνευε τους πάντες ως μια καλλονή του Αμερικανικού Νότου. Ο γιος της οικογένειας προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ των δικών του ονείρων για ‘ελευθερία’ και της υποχρέωσής του να στηρίξει τις δύο μόνες και απροστάτευτες πια γυναίκες του σπιτιού. Ένα τέταρτο πρόσωπο σπάει την μονοτονία της ζωής τους δίνοντας για λίγο ελπίδα στην Λώρα πως μπορεί να υπάρξει και γι’ αυτήν έρωτας και πραγματικό ενδιαφέρον από κάποιον. Όλα γκρεμίζονται και η κατάσταση επανέρχεται στην προηγούμενη ροή μα με μια ακόμα ανατροπή. Ο γιος φεύγει και οι δύο γυναίκες είναι για δεύτερη φορά εγκαταλελειμμένες.

Προ ημερών γνώρισα μια κοπέλα. Είναι 21 ετών, σπουδάζει και εργάζεται ταυτόχρονα. Είναι ένα πανέμορφο πλάσμα με φρέσκια αύρα και σπιρτάδα στο βλέμμα. Έχει πολλά ενδιαφέροντα, ενημερώνεται, διαβάζει και συμμετέχει σε διάφορες οικολογικές δραστηριότητες. Έχουμε κάνει αρκετές ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Στην πιο πρόσφατη, προ δύο ημερών, μιλώντας για άτομα με ειδικές ανάγκες και τον βαθμό στο οποίο οι ιδιαιτερότητές τους επηρεάζουν την ψυχολογία τους, μου είπε ότι έχει ένα μεγάλο κόμπλεξ σχετικά με την εμφάνισή της. Σε μικρότερη ηλικία είχε μια περιπέτεια με την υγεία της. Η ιστορία είχε αίσιο τέλος αλλά πέρα απ’ την ανάμνηση, άφησε και ένα ‘σημάδι’. Τα δύο δάχτυλα του αριστερού χεριού της Στέλλας λοιπόν, ο παράμεσος και ο μικρός, σχεδόν δεν κινούνται. Αυτό είναι κάτι που την επηρεάζει αρκετά συχνά όπως μου ανέφερε. Στην αρχή, παραξενεύτηκα που δεν το είχα προσέξει ως τότε γιατί συνήθως είμαι αρκετά παρατηρητική μα μετά κατάλαβα τον λόγο της ‘αποτυχίας’ μου. Συνειδητοποίησα με ένα γρήγορο flash back των τεσσάρων συναντήσεών μας ότι είναι διαρκώς σε προσπάθεια να μην εκθέτει στα βλέμματα των άλλων το αριστερό της χέρι. Όταν βρίσκεται μπροστά σε τραπέζι, το χέρι της είναι από κάτω, ακουμπισμένο στα πόδια της. Όταν βαδίζαμε μαζί σε μία απ’ τις συναντήσεις μας, τα χέρια της ήταν σχεδόν μόνιμα στις τσέπες της. Αυτές και άλλες πολλές κινήσεις που φαίνονται φυσιολογικές και δεν τραβούν την προσοχή, είναι το αποτέλεσμα της διαρκούς προσπάθειάς της να κρύψει το ‘κουσούρι’ της, όπως η ίδια το χαρακτήρισε.

Δεν θα αρχίσω να παριστάνω την έξυπνη και να λέω πως κακώς μπαίνει σε αυτή την διαδικασία και πως αν συνέβαινε σ’ εμένα, δεν θα έκανα το ίδιο. Δεν ξέρω τι θα έκανα. Με αφορμή αυτή την εξομολόγηση όμως άρχισα να σκέφτομαι πρόσωπα του περίγυρού μου ή και ανθρώπους με τους οποίους είχα συνυπάρξει στον ίδιο επαγγελματικό χώρο στο παρελθόν και να θυμάμαι όλο και περισσότερους που, είτε είχαν στην πραγματικότητα κάποιας μορφής αναπηρία είτε απλώς είχαν κολλημένο στον νου τους κάτι συγκεκριμένο που δεν τους άρεσε πάνω τους και αρκετά συχνά επικεντρώνονταν εκεί ξεχνώντας όλα τα άλλα τους χαρακτηριστικά. Μετά από λίγο ανακάλυψα και το δικό μου παραπλήσιο κουσούρι! Σταδιακά συνειδητοποίησα ότι πολλοί από εμάς, για να μην πω όλοι και φανώ υπερβολική, κρύβουμε μια ‘Λώρα Γουίνκφιλντ’  μέσα μας. Βέβαια όχι όλοι στον ίδιο βαθμό. Ίσως απλώς μια πλευρά του εαυτού μας ταυτίζεται ενίοτε με αυτό που η συγκεκριμένη ηρωίδα αντιπροσωπεύει. Και δεν νομίζω ότι μια τέτοια πλευρά έχουν μέσα τους μόνο  αδύναμοι άνθρωποι. Ακόμα και δυνατές προσωπικότητες, επιτυχημένα πρόσωπα εμφανίζουν μια μορφή ανασφάλειας.

Ήταν περιττό να αρχίσω να κάνω κήρυγμα στην Στέλλα. Ξέρει κι εκείνη όπως και εγώ ότι η εξωτερική εμφάνιση δεν είναι το παν και πως έχει τόσο πλούτο μέσα της, αφήνει τόσο όμορφη αύρα στην ατμόσφαιρα περνώντας από έναν χώρο που κανείς δεν προσέχει αυτό εκεί το μικρό της ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Αρκέστηκα στο να της πω ότι σίγουρα το όλο θέμα παίρνει στο μυαλό της μεγαλύτερες διαστάσεις απ’ ότι δίνει σ’ αυτό οποιοσδήποτε άλλος και απλώς συμπλήρωσα –επηρεασμένη απ’ την παράσταση του ‘Γυάλινου Κόσμου’ που είχα πρόσφατη στην ‘μνήμη’ των εικόνων μου- αυτό που ο νεαρός επισκέπτης είπε στην Λώρα σε μια απ’ τις τελευταίες σκηνές του έργου. Εκείνη περιέγραψε πώς  αισθανόταν στο σχολείο (στο οποίο ήταν συμμαθητές) επειδή λόγω του προβλήματος στο πόδι της, αργούσε να φτάσει στην τάξη μετά το διάλειμμα γιατί έπρεπε να ανέβει πολλά σκαλιά. Όταν πια έμπαινε στην αίθουσα, όλοι ήταν ήδη στις θέσεις τους, επικρατούσε ησυχία και εκείνη έπρεπε να διασχίσει τον χώρο με βλέμματα και αυτιά καρφωμένα πάνω της και τον δυνατό κρότο του μηχανισμού υποστήριξης που φορούσε να αντηχεί παντού κάνοντάς της να λιώνει από ντροπή. Αυτός και άλλοι παραπλήσιοι λόγοι την έκαναν να αφήσει το σχολείο γιατί ντρεπόταν να είναι το επίκεντρο της προσοχής με αυτό τον τρόπο. Η συζήτησή τους συνεχίστηκε και ο νεαρός της είπε μετά από ώρα

«…Αυτό κρίνω ότι είναι το βασικό σου πρόβλημα: η έλλειψη εμπιστοσύνης στον εαυτό σου. Βασίζω το συμπέρασμά μου σε μια-δυο αναφορές σου και κάποιες παρατηρήσεις που έκανα. Για παράδειγμα, αυτός ο χτύπος που νόμιζες τότε στο σχολείο ότι ήταν τόσο άσχημος. Είδες τι έγινε; Παράτησες το σχολείο.  Άφησες την μόρφωσή σου για έναν απλό χτύπο που, κατά την γνώμη μου, πρακτικά σχεδόν δεν υπήρχε».
Λώρα «Αυτό δεν είναι αλήθεια. Με έχεις δει να περπατάω».
Τζιμ «Ένα μικρό σωματικό ελάττωμα έχεις που ούτε καν το προσέχει κανείς. Ένα μικρό σωματικό ελάττωμα μεγεθυμένο χίλιες φορές από την φαντασία σου. Ξέρεις τι σου προτείνω; Σκέψου τον εαυτό σου σαν ανώτερο κατά κάποιο τρόπο. Κοίταξε γύρω σου. Τι βλέπεις; Έναν κόσμο γεμάτο καθημερινούς ανθρώπους που γεννήθηκαν και θα πεθάνουν.  Ποιος απ’ αυτούς έχει το 1/10 απ’ τα δικά σου χαρίσματα; Ή τα δικά μου ή οποιουδήποτε άλλου; Όλοι υπερέχουν σε κάτι. Κάποιοι σε πολλά. Το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να ανακαλύψεις σε τι».(…)

Είπα στην Στέλλα να θυμάται συχνότερα αυτά για τα οποία είναι τόσο ξεχωριστή. Το ψιθύρισα και στον εαυτό μου μετά. Το λέω και σ’ εσάς. Δεν πρόκειται για προτροπή να γίνουμε όλοι υπερόπτες. Είναι μια απλή υπενθύμιση. Σίγουρα έχουμε όλοι ελαττώματα, εσωτερικά ή σε ό,τι αφορά την εξωτερική μας εμφάνιση. Έχουμε όμως και άλλα χαρακτηριστικά που τα αντισταθμίζουν και καλό είναι να μην αφήνουμε κανέναν να μας πείσει ότι πιο πολύ πάνω μας αξίζουν τα πρώτα. Ούτε καν τον ίδιο μας τον εαυτό. Μπορούμε να πολεμήσουμε τη Λώρα Γουίνκφιλντ που ξυπνά ενίοτε μέσα μας και να την αφήσουμε να υπάρχει μόνο ως ηρωίδα αυτού του υπέροχου έργου…




Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: